De Europese Commissie heeft vandaag het witboek ’Een agenda voor adequate, veilige en houdbare pensioenen’ gepubliceerd. Het witboek gaat vooral over arbeidsparticipatie en de noodzaak tot het terugdringen van begrotingstekorten. Uiteraard is er ook specifieke aandacht voor pensioenen. Erg concreet wordt het echter niet. Wel wordt een voorschot genomen op de herziening van de Pensioenrichtlijn die voor Nederlandse pensioenfondsen van groot belang is.
Arbeidsparticipatie als oplossing
De Europese Commissie mengt zich in toenemende mate in sociaal beleid. Dat is een ontwikkeling die al jaren aan de gang is en wordt onderstreept via het witboek. Sociaal beleid valt niet los te zien van de economie. Te veel publieke uitgaven aan pensioenen leiden tot te weinig geld voor onderwijs, infrastructuur en andere zaken die een bijdrage leveren aan de toekomst van Europa. Het is voor de lidstaten dus zaak om hun pensioenbeleid op orde te hebben. Daarom doet de Commissie onder meer de aanbeveling om prepensioenregelingen af te bouwen, en langer door te werken.
Aanvullend pensioen gepromoot
Zowel omslag als kapitaalgedekte systemen hebben de afgelopen jaren tekortkomingen laten zien. Aanvullend pensioen wordt wel gepromoot in het witboek. Maar veiligheid, kostenefficiency en toegang tot aanvullend pensioen behoeven aandacht. De Open Methode van Coördinatie zal worden gebruikt om via ‘naming and shaming’ lidstaten in de gewenste richting te sturen. Formeel kan de Commissie nog steeds niet veel op het gebied van sociaal beleid. Wel zegt het Europees verdrag dat de EU de lidstaten ondersteunt en aanvult op het gebied van arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheid. Ook op basis van dat artikel zal de Commissie bewegingsruimte blijven zoeken.
Hoge mate van veiligheid
De Commissie promoot aanvullend pensioen. Het is goed dat aanvullend, kapitaalgedekt pensioen een must lijkt te worden. De Europese Commissie maakt zich tegelijk ook sterk voor een hoge mate van veiligheid van aanvullend pensioen. Een nobel en begrijpelijk streven. Aanvullend pensioen moet echter wel betaalbaar en aantrekkelijk blijven. Te veel veiligheid en zekerheid kunnen de pensioenuitkomst beperken. En daar komt de herziening van de Pensioenrichtlijn om de hoek kijken, waaraan kort wordt gerefereerd in het witboek.
Bij die herziening staan het faciliteren van meer grensoverschrijdende activiteiten van pensioenvehikels (IORPs) en de introductie van nieuwe solvabiliteitsregels centraal. Het verzekeraarregime Solvency II zou niet onverkort toegepast moeten worden op pensioenfondsen. Syntrus Achmea heeft eerder een impactassessment verricht om dat aan te tonen. De conclusies uit die analyse onderschrijft Agnes Joseph, actuaris bij Syntrus Achmea, samen met collega’s uit de sector in een artikel dat binnen enkele dagen in het vakblad ESB wordt gepubliceerd.
Initiatieven
De Europese Commissie kondigt in het witboek diverse initiatieven aan. Een belangrijke pijler is de gelijke behandeling en kansen voor mannen en vrouwen op pensioengebied. Ook beraadt de Commissie zich over het nieuw leven inblazen van het Pensions Forum. Dit Europees discussieplatform, waarin vele stakeholders participeren, zou meer gewicht in het debat over pensioenbeleid moeten leggen. Ook promoot de Commissie de ontwikkeling van digitale pensioenregisters, zoals we onlangs in Nederland hebben geïntroduceerd.